Luisteren naar Nachtegalen

Tot en met 1986 zond de nationale televisie de jaarlijkse dodenherdenking op de avond van 4 mei uit vanaf de Waalsdorpervlakte nabij Wassenaar. Een beladen locatie omdat hier door de bezetter in de loop van de Tweede Wereldoorlog meer dan 250 verzetsmensen werden gefusilleerd. Nadat enkele minuten voor achten ’s avonds het geluid van de Bourdonklok in de klokkenstoel👈 wegstierf klonk tijdens de twee minuten stilte alleen nog de zang van talloze Nachtegalen op de achtergrond. Ook dat speelt door mijn gedachten als ik op 4 mei op de televisie de herdenkingsceremonie vanaf de Dam in Amsterdam volg. Op een andere manier ook indrukwekkend.

Om nu Nachtegalen “live” te horen moet ik tegenwoordig echt de deur uit. De duinstreek is bij uitstek de omgeving waar ze vanaf eind april zingen. In dat biotoop hoorde ik enkele “Vlaamse” Nachtegalen vorig jaar tijdens een wandeling door het Zwin👈 in België.

Op Terschelling ben ik meestal te vroeg of te laat in het jaar voor een dergelijke ervaring. Twee jaar geleden was ik er weer eens in mei👈 en werd toen op de valreep getrakteerd op een serenade bij de Takkenkooi.

Vanuit Emmen moet ik voor gegarandeerd succes de grens over. Daartoe rijd ik op 13 mei naar het Borkener Paradies👈.

Toegangsweg naar Borkener Paradies, 13 mei 2025

Nadat ik ben uitgestapt hoor ik lopende over de toegangsweg al de klokkende lokroep van zingende Nachtegalen. Nu herhaalt zich het bijna jaarlijkse ritueel waarbij ik minutenlang tevergeefs de producenten van het geluid in beeld probeer te krijgen.

Vanaf een bruggetje maak ik wat foto’s van het uitzicht, aangevuld met een filmpje waarop de vogels met hun zang het geluid van het klaterende watervalletje proberen te overstemmen.

De Alte Ems in het Borkener Paradies, 13 mei 2025

Ik volg de wandelroute aan de overkant en word overweldigd door een kakofonie van vogelgeluiden vanuit de bomen die mij omringen.

Onder de hiernaast genoemde algemene vogels springt de Grote Gele Kwikstaart in het oog. Ik zie inderdaad wat geels door de boomkruinen fladderen, maar ben kansloos om ze te fotograferen. Het biotoop van loofbomen langs de oever van een beek met stromend water voldoet perfect aan de eisen die deze vogel aan zijn broedgebied stelt.

Voorjaarsstemming in het Borkener Paradies

Gelukkig heb ik de jas in de auto laten liggen, want de zon wint snel aan kracht. Bij de snel oplopende temperatuur zou ik er meer last dan plezier van hebben.

Het centrale deel van het Borkener Paradies kenmerkt zich door met gras begroeide heuvels met hier en daar een boom. Langs de rand volg ik de begroeiing die de rivier grotendeels aan het oog onttrekt.

Niet ver vanaf de brug waarover ik weer kan oversteken bevindt zich een plateau vanwaar ik een ander zicht op de Ems heb. Terwijl ik over de afrastering omlaag kijk zie ik nog net een Grote Gele Kwikstaart opgeschrikt wegvliegen. Aan de andere kant blijven de Nachtegalen zich luidruchtig schuilhouden. Daarom loop ik maar door over het voetpad door het struweel langs de rivier. In het water zwemmen Kuifeenden. Nadat ik in een wijde boog langs enkele akkers terug naar de auto ben gelopen besluit ik na het eten van een versnapering en het drinken van een paar slokken water nogmaals over het toegangspad naar het snelstromende riviertje te lopen. Behoedzaam leg ik de laatste meters af. Aan de overkant foerageert de Grote Gele Kwikstaart weer. Al is de afstand groot, toch lukt het me een paar plaatjes te schieten.

Tot besluit beklim ik nog de uitkijktoren, maak een filmpje van het door de versmalling onder de brug snel stromende water en registreer een duet van twee Nachtegalen.

Twee Nachtegalen