Naar Knokke en het Natuurpark Zwin

In aanloop naar Hemelvaartsdag logeer ik een paar dagen bij mijn Vlaamse vriendin Belleke. Vorig jaar vergezelde zij me tot wederzijds genoegen tijdens Oerol 👈. Hoog tijd dus voor een tegenbezoek.

Wanneer ik vanuit Emmen na een non-stoprit omstreeks half vier ‘s middags in Knokke arriveer loodst ze me naar een betaalbare parkeerplaats aan de rand van het centrum. Met een bezoekers-app meldt Belleke mijn nummerbord bij de toezichthoudende instantie aan. Daarna is het een minuut of tien lopen naar haar appartement.

Met Belleke heb ik afgesproken samen met haar moeder, Yvette, in een nabijgelegen restaurant te dineren. Daaraan vooraf heeft die ons uitgenodigd voor een aperitief op het balkon van haar woning. De ontvangst is er zeer hartelijk. Wel vergt het volgen van de onderlinge communicatie tussen moeder en dochter in onvervalst dialect wat extra inspanning mijnerzijds. Maar ja, ik ben in het buitenland, nietwaar? Overigens zal voor mij binnen de eigen landsgrenzen de drempel voor het volgen van gesprekken in de eigen streektaal tussen Brabanders of Limburgers nauwelijks lager zijn. Gelukkig beheersen beide dames ook het ABN. Of moet ik hier de afkortingen ABB of ABV gebruiken?

Bij de nadering van Knokke is het mij al opgevallen dat er ook weer zeevogels in beeld zijn verschenen. Vanaf het balkon op de hoogste verdieping zie ik op de daken zowel Mantelmeeuwen als Zilvermeeuwen, karakteristieke vogels van de kust. Het strand is niet ver weg. Knokke-Heist is dan ook één van de populairste badplaatsen van België. Daarnaast valt er in culinair opzicht veel te kiezen. Bistro Boudoir biedt ons een uitgelezen ambiance voor een aangename conversatie bij het diner.

Na het verstrijken van de periode waarin voor het parkeren betaald moet worden krijgt Belleke op haar GSM een notificatie dat de kosten nihil zijn. Het is haar een raadsel. Mij ook. Zou het te maken hebben mijn Nederlands kenteken? Of gewoon onderdeel van de Vlaamse gastvrijheid?

Na afloop van het diner zien we, vanwege een koude zeewind die bij het verlaten van het etablissement ons tegemoetkomt, af van het voornemen om voor de avond valt nog even door te lopen naar het strand. In plaats daarvan kijken we in Belleke’s comfortabele appartement nog naar een staartje van de eerste halve finale van het songfestival.

De volgende ochtend ontbijten we buitenshuis in een croissanterie verderop in de straat. Daar wordt ons een goede voedingsbodem geserveerd voor de wandeling die we gepland hebben. Heerlijk zo’n ontbijt met een warm croissantje, knapperige bolletjes, een cappuccino en een tot de rand gevuld glas met verse vruchten. Verzadigd lopen we eerst nog langs de parkeerplaats om mijn splinternieuwe wandelschoenen op te halen. De auto staat er gelukkig nog😉. Belleke heeft de wagen eerder deze morgen voor een nieuwe parkeersessie aangemeld.

De zon zal zich voorlopig niet laten zien, zo luidt de weersverwachting. Mijn verrekijker en camera berg ik voorlopig maar op bij onze flessen water in de rugzak. Jas en trui zijn evenmin een overbodige luxe.

Het Natuurpark Zwin is het hoofddoel van onze rondwandeling. Voor de heenweg kiezen we een route door een buitenwijk in een entourage van luxe villa’s waar op diverse plekken bouwvakkers bij het uitvoeren van hun werkzaamheden de rust verstoren. Af en toe miezert het een beetje, maar dat is gelukkig maar van korte duur.

Na een dik uur bereiken we het landelijke gebied dat aan het Zwin grenst. Klepperende Ooievaars, op insecten jagende zwaluwen boven ons hoofd en vanuit het struweel opklinkende vogelzang omlijsten het vervolgtraject. Ik probeer Belleke de eerste beginselen van het herkennen van vogels aan de hand van hun zang bij te brengen. De onomatopee van de Tjiftjaf is een goed begin. Op basis daarvan weet Belleke het vogeltje snel te lokaliseren. Zichtwaarneming is één van mijn minder sterke kanten.

Het Natuurpark Zwin is alleen toegankelijk na betaling van een toegangsbewijs aan de balie in het bezoekerscentrum. Er is een ruimte ingericht met interactieve informatietafels vol wetenswaardigheden over de diverse vogelsoorten die door het jaar heen dit gebied aandoen. Deze zijn te activeren met behulp van een tag, het “Zwinpaspoort”, die we bij het ticket in bruikleen krijgen. Na een instructie over het gebruik geven we toch de voorkeur aan een rondwandeling buiten over het huttenparcours boven een uitgebreid bezoek binnen aan de tentoonstelling.

Er zijn verschillende observatiepunten ingericht waar, voorzover aanwezig, dieren van dichtbij zijn te zien. Onderweg zijn voor jonge kinderen aantrekkelijke klim- en kruiproutes als alternatieve toegangsweg aangelegd. We komen langs vleermuisbunkers en plekken waar vrijwilligers voorlichting geven en workshops voor kinderen begeleiden.

We beklimmen een trap naar een kijkhut met uitzicht over het Zwin. Er staan telescopen waarmee zelfs vogels langs een plas in de verte toch goed zijn te bekijken. Omdat het daarboven vanwege de wind tamelijk fris is blijven we er niet te lang. Weer terug op het pad verschijnt naast de hut een Torenvalk. De vogel blijft op geringe hoogte biddend in de lucht hangen, de blik omlaag gericht. Het is een karakteristieke jachttechniek van Torenvalken. Mijn camera zit nog steeds in de rugzak. Nu deze Torenvalk zo dichtbij volhardt in zijn speurwerk vanaf deze positie diep ik het fototoestel uit mijn draagtas op en maak het gebruiksklaar. Tegen de achtergrond van de grijze wolkenlucht krijg ik de roofvogel wel scherp in beeld, maar in de zoeker ontbreekt elke nuance van het verenkleed. In de hoop dat hij zijn activiteit nog even volhoudt spoed ik mij terug naar het hogere standpunt in de kijkhut. Tussen alle daar nog aanwezige toeschouwers die eveneens het schouwspel vol bewondering gadeslaan lukt het me nu tegen een groene achtergrond een gedroomde reeks opnamen van de biddende Torenvalk te maken.

Torenvalk, Het Zwin (België), 8 mei 2024

De volgende diapresentatie toont een reeks momentopnamen uit de bidcyclus .

Als de valk kort daarna een stootduik inzet verdwijnt hij voorgoed uit beeld.

Wij volgen het parcours langs een kijkwand en lopen door naar het kijkcentrum. Daar hebben we een mooi uitzicht op de Zwinvlakte.

Kijkcentrum in Natuurpark Zwin, 8 mei 2024

Er zijn eveneens wandelroutes uitgezet, zoals bijvoorbeeld het blotevoetenpad, maar daar wagen we ons niet aan.

Langs een bospad komen we uit bij de Ooievaarstoren. Rondom het gebouw nestelen Ooievaars. Op één van de paalwoningen verzorgt een ouderpaar hun recent uit het ei gekropen kuikens. Vanuit de toren hebben we op ooghoogte zicht op de gebeurtenissen, maar de gang van zaken is ook via een livestream👈 te volgen.

We verlaten het park weer, lopen een eindje terug en volgen een traject dat ons naar de zeedijk brengt. Onderweg worden we meermaals links en rechts door Nachtegalen toegezongen. Telkens blijven we dan staan in de hoop dat één van vogels zich ook eens laat zien, maar het is weer het oude liedje: je hoort ze wel, maar ziet ze niet. Altijd troost ik me dan weer met de gedachte dat het qua voorkomen een vrij saai vogeltje is. Maar ondertussen ben ik wel weer jaloers als ik zie hoe sommige fotografen er toch in slagen zo’n Nachtegaal voor de coulissen te betrappen.👈

Ik laat Belleke aan de hand van de herkenningsapp Merlin Bird ID op mijn telefoon zien dat deze een Tjiftjaf, Bosrietzanger en een Nachtegaal registreert.

De hoop dat het haar dan wel lukt een Nachtegaal te lokaliseren blijkt ijdel.

Op de linker afbeelding hierboven van de Zwinvlakte zijn aan de horizon piepklein de contouren van een sculptuur te zien. Het is een bronzen beeld van de hand van de Engelse kunstenaar Barry Flanagan (1941-2009).

OVER HET KUNSTWERK

Heel wat jaren gebruikte Flanagan de haas als uitgangspunt voor het formuleren van zijn ideeën. Het dier staat voor vrijheid, onafhankelijkheid, dynamiek, vruchtbaarheid, kracht en individualiteit. De haas en geen konijn, wat men eerder in deze biotoop verwacht, staat hier sinds 1997 voor gastvrijheid en dat is in onze badstad zeker een begrip.

OVER DE KUNSTENAAR

De Brit Barry Flanagan was één van de markantste figuren uit de naoorlogse beeldhouwkunsten. Zijn werken zijn te bevatten voor de brede lagen van de bevolking in heel Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Azië, Australië, … Via een klassieke vormtaal behandelde hij thema’s zoals de situatie van het individu en de kunstenaar in de maatschappij.

De titel “Hospitality” sluit mooi aan bij de gastvrijheid die ik dezer dagen ervaar.

Hospitality, Barry Flanagan, 8 mei 2024

In Utrecht staat een pendant van dit beeld getiteld “Thinker on rock”👈.

Terwijl we het beeld bewonderen blijkt het ook een grote aantrekkingskracht op andere passanten te hebben. Ze groeperen zich rondom het beeld zodat we het plan van een foto van mij met het beeld op de achtergrond maar laten varen.

Ondertussen richten wij de blik nogmaals over het Zwin. Aan de overzijde is het kijkcentrum in het Natuurpark een goed herkenningspunt.

We lopen terug naar Knokke over de zeedijk. Van verre zien we al de hoogbouw langs de boulevard. Permanente bewoning van deze buitenverblijven is geloof ik niet toegestaan. In de vitrine van een makelaar zie ik vraagprijzen voor appartementen met 7 cijfers voor de komma. Belleke vertelt dat het tijdens de corona-pandemie zelfs voor de eigenaren verboden was hun tweede woning te betreden. Voor de lokale bewoners, zoals haar moeder, was de rust die dat meebracht best verademend. Al zullen uitbaters van de horeca daar ongetwijfeld anders tegenaan hebben gekeken.
België lijkt me sowieso een land waar men strenger toezicht houdt op handhaving van de regels. Langs de zeedijk zie ik verschillende waarschuwingsborden, onder andere voor hondenbezitters die een forse boete riskeren als hun huisdier hier zijn behoefte deponeert.

We verlaten de boulevard en bereiken via de Kustlaan, een chique winkelstraat, het Albertplein, alias Place Matuvu – afgeleid van het Franse M’as-tu vu? of Heb je me gezien?. Mijn wiskundige blik wordt getroffen door een beeldbepalende geometrische bol in het midden. Het is een ontwerp van de ingenieur-architect Philippe Samyn. Meer informatie over de onderliggende ideeën is hier👈 te lezen.

Terug in haar appartement trakteert Belleke mij bij de koffie op een heerlijke taartje dat ik heb uitgezocht bij de bakker beneden vanwaar ’s ochtends bij ons vertrek de geur van vers brood me al tegemoet kwam. Dat hebben we wel verdiend na een prachtige wandeling van bijna 16 kilometer. Mede dankzij mijn voortreffelijke nieuwe wandelschoenen voel ik geen spoor van vermoeidheid.

Voor het diner keren we terug naar de boulevard. Inmiddels is de zon weer gaan schijnen. Met het weekend na Hemelvaartsdag in het vooruitzicht is het duidelijk drukker. Bepaald niet uitgehongerd vinden we een tafeltje in één van de vele restaurants. Het is niet handig van mij op de vraag van de kok of alles naar wens is op te merken dat alleen mijn entrecote taai is. Hij verontschuldigt zich en staat erop zich te revancheren, hoe ik ook aandring dat dat niet nodig is. Vervolgens krijg opnieuw een complete maaltijd voorgeschoteld. Nu wel mals, maar natuurlijk ben ik niet meer bij machte de kwaliteit recht te doen door het geheel te verorberen.

Voor ik de volgende ochtend weer vertrek herhalen we nogmaals het ontbijt van de vorige dag, Dat is ons goed immers goed bevallen. Belleke begeleidt me opnieuw naar de auto om me uit te zwaaien. Het parkeren heeft tot nu toe geen kosten met zich meegebracht, maar wellicht krijgt dat muisje nog een staartje. Hoe dan ook, ik kijk terug op een heerlijk verblijf in België.

De kilometerslange file die mij even buiten Knokke tegemoet komt herinnert mij eraan dat het strand bij Knokke op deze zonnige Hemelvaartsdag voor veel dagtoeristen een gewilde bestemming is.