De andere kant van verdriet

Mooie herinneringen overheersen als ik terugdenk aan Anky. Vandaag acht jaar geleden is ze gestorven. Regelmatig denken Nienke, Jan en ik terug aan gezamenlijke ervaringen, onderlinge gesprekken en haar wijze observaties. Nu kunnen we alleen maar gissen hoe zij naar alle ontwikkelingen daarna zou hebben gekeken. Al hebben we daar wel ideeën over. In ons gezin heerst bepaald geen zwijgcultuur over hetgeen op ons pad komt.

Gezien haar blijdschap vanwege de komst van de kleinkinderen Anna (17), Sofie (16) en Sil (13) leidt het geen twijfel dat ze eveneens verguld zou zijn met Maud (6), Stijn (4) en Roos (3). De gedachte dat ze toen nog niet in beeld zijnde kleinkinderen niet meer zou meemaken maakte haar in de eindfase van haar leven vooral verdrietig. In de laatste maand vulde ze nog een doos met spullen zoals speelgoed, knuffels en boekjes voor het geval ook Jan en Nora kinderen zouden krijgen.

Begin september verraste Nienke haar moeder met een tekening van de illustrator Marloes de Vries👈. Op basis van een een kort daarvoor gemaakte foto van Anky met Anna, Sofie en Sil maakte Marloes het hieronder afgebeelde portret. Begin oktober konden we het nog ingelijst een prominente plek geven.

De recente wereldgebeurtenissen zoals de COVID-pandemie, de oorlogen in de Oekraïne en het Midden-Oosten hadden haar zeker niet onberoerd gelaten. In de nachtelijke uren van oktober 2016 volgde ze nog met interesse de debatten tussen Hillary Clinton en Donald Trump. “Hij heeft het alleen maar over zichzelf en hoe geweldig hij is.” was haar oordeel over de laatste. De vier presidentsjaren van Trump zijn haar bespaard gebleven. Al was ze toen ook al niet gerust op de uitkomst van de verkiezingen. Nu, acht jaar later, bekruipt ons hetzelfde gevoel.

Bladerend in de fotoarchieven vond ik in een mapje een foto van Anky uit 2002. Deze was uit beeld was geraakt omdat ze in die periode geen tijd meer vond om afdrukken in een fotoalbum te ordenen. Enkele jaren daarna kwamen, dankzij de digitale verwerking door services van de HEMA en Albelli, fotoboeken in zwang. Onze oudste kleinkinderen bladeren er nog graag in, niet in de laatste plaats omdat het bij hen ook herinneringen aan hun oma oproept.

Anky in 2002

Nienke stuurde me gisteren een link naar een recent geplaatst aandoenlijk filmpje van een workshop uit de Amerikaanse versie van Sesamstraat. Andrew Garfield en Elmo leggen de essentie van verdriet voor kinderen uit👈.

Ik zou het niet mooier kunnen verwoorden.